روی بدنه سیم و کابلها همیشه حروف و اعدادی چاپ شده که شاید برای عموم افراد گیجکننده باشد، اما همین علائم ساده اطلاعات بسیار مهمی درباره جنس هادی، نوع عایق، کاربرد، سطح ولتاژ، و ساختار داخلی کابل به ما میدهد. در ادامه این علائم مهم را به طور کامل برای شما باز خواهیم کرد و در جدول های واضح، توضحی خواهیم داد.
سیم و کابل ها چگونه نام گذاری میشوند؟
در ایران مانند بسیاری از کشورهای اروپایی، نامگذاری سیم و کابل بر اساس استاندارد VDE آلمان انجام میشود.
طبق این استاندارد، نام هر کابل از چند بخش تشکیل شده که هر بخش معنی خاصی دارد.
جدول معنی ساده هر بخش علائم سیم و کابل
| بخش | چه چیزی را نشان میدهد؟ | مثال |
|---|---|---|
| حرف اول | جنس هادی | N = مس، NA = آلومینیوم |
| حرف دوم | جنس عایق | Y = PVC، 2Y = PE، 2X = XLPE |
| بخش شیلد | وجود یا نوع محافظ | S = شیلد مسی، C = هادی هممرکز |
| بخش زره | نوع آرمور | B = زره فولادی، G = نوار فولادی |
| غلاف خارجی | جنس روکش بیرونی | Y = PVC، 2Y = PE |
| J / O | بودن یا نبودن سیم ارت | J = دارد، O = ندارد |
| عدد اول | تعداد رشته | 3، 4، 5… |
| عدد دوم | سطح مقطع هر رشته | 1.5، 2.5، 10، 16… |
| حروف آخر | نوع هادی یا ویژگی خاص | M = افشان، R = مفتولی |
جدول کامل معنی علائم اختصاری
1. علائم مربوط به هادی
این جدول به علائم مربوط به نوع هادی در سیم و کابل میپردازد و نشان میدهد هر حرف اختصاری بیانگر چه جنسی از هادی و چه ساختاری است. آشنایی با این نشانهها کمک میکند متناسب با کاربرد، شرایط نصب و میزان انعطافپذیری، انتخاب دقیقتری در سیمکشی و برقرسانی داشته باشید.
| علامت | معنی | توضیح کاربردی |
|---|---|---|
| N | هادی مسی | مناسب اغلب کابلهای ساختمانی و صنعتی |
| NA | هادی آلومینیومی | سبکتر و ارزانتر، مناسب شبکهها و کابلهای قدرت |
| RE | مفتولی تکرشته | مناسب سیمکشی ثابت و تابلو |
| RM | چندرشتهای گرد | انعطاف کم، مناسب برقرسانی ثابت |
| M | افشان | انعطاف بالا، مناسب سیمکشی داخلی |
2. علائم مربوط به عایق
این جدول علائم اختصاری عایق سیم و کابل را معرفی میکند که هرکدام سطح متفاوتی از مقاومت حرارتی و رطوبتی دارند. شناخت این علائم باعث میشود در انتخاب کابل برق، متناسب با شرایط محیطی، میزان دما و نوع مصرف، گزینهای ایمنتر و بادوامتر انتخاب شود.
| علامت | معنی | ویژگی |
|---|---|---|
| Y | PVC | رایجترین نوع، مقاوم در برابر حرارت متوسط |
| 2Y | PE | مقاومتر در برابر رطوبت |
| 2X | XLPE | تحمل دمای بالا، مناسب کابلهای قدرت |
3. علائم شیلد
در نامگذاری کابل، علائم مربوط به شیلد نشاندهنده نوع محافظ الکترومغناطیسی و شیوه پوشش کابل هستند. این نشانهها مشخص میکنند کابل از هادی هممرکز، شیلد بافتهشده، ورق متالیزه یا لایه ضدآب استفاده میکند و هرکدام میزان حفاظت، مقاومت نویز و شرایط کاربری متفاوتی را برای کابل فراهم میسازند.
| علامت | توضیح |
|---|---|
| C | هادی هممرکز مسی |
| S | شیلد بافتهشده مسی |
| H | شیلد ورق متالیزه |
| F | پوشش ضد آب |
4. علائم زره (آرمور)
علائم مربوط به زره (آرمور) کابل مشخص میکنند کابل تا چه حد در برابر ضربههای مکانیکی، فشار و شرایط سخت محیطی مقاومسازی شده است. این نشانهها بیشتر در کابلهای زمینی، صنعتی و قدرت دیده میشوند و نقش مهمی در افزایش طول عمر و ایمنی کابل دارند.
| علامت | معنی |
|---|---|
| B | زره فولادی |
| G | نوار فولادی مارپیچ |
| R | زره فولادی گرد |
5. علائم مربوط به غلاف
نشانه های مربوط به غلاف کابل نوع لایه بیرونی محافظ را مشخص میکنند؛ لایهای که مستقیماً با محیط در تماس است. این نشانهها نشان میدهند کابل در برابر رطوبت، مواد شیمیایی، ضربه یا شرایط خاص نصب تا چه حد مقاوم است و برای چه فضایی مناسبتر خواهد بود.
| علامت | معنی |
|---|---|
| Y | غلاف PVC |
| 2Y | غلاف PE |
| K | غلاف سربی (مکانهای شیمیایی) |
6. وجود یا عدم وجود سیم ارت
در نامگذاری سیم و کابل، علائم مربوط به وجود یا عدم وجود سیم ارت نقش مهمی در ایمنی سیستم برق دارند. این نشانهها مشخص میکنند آیا کابل دارای هادی حفاظتی است یا خیر و انتخاب صحیح آنها در کاهش خطر برقگرفتگی و افزایش ایمنی نصب تأثیر مستقیم دارد.
| علامت | معنی |
|---|---|
| J | کابل دارای سیم ارت |
| O | کابل بدون سیم ارت |
مثالهای کاربردی و ساده برای نحوه نام گذاری سیم و کابل
نامگذاری کابلها به زبان قابل فهم توضیح داده میشود تا بتوان مشخصات آنها را سریع تشخیص داد. برای مثال کابل NYY-J 3×2.5 یعنی هادی از جنس مس (N)، عایق و غلاف PVC (Y و Y)، دارای سیم ارت (J) و شامل سه رشته با سطح مقطع ۲٫۵ میلیمتر مربع است. یا کابل N2XY 4×10 نشاندهنده کابل مسی با عایق XLPE، غلاف مقاوم و چهار رشته ۱۰ میلیمتر مربع برای مصارف قدرت است.
مثال 1: کابل NYY-J 3×2.5
این یعنی:
- کابل مسی
- عایق PVC
- بدون زره
- دارای سیم ارت
- سه رشته
- سطح مقطع هر رشته 2.5 میلیمتر مربع
کاربرد: سیمکشی ساختمان، روشنایی، پریزها.
مثال 2: کابل NA2XRY 4×16:
- هادی آلومینیومی
- عایق XLPE
- زره فولادی
- غلاف PVC
- ۴ رشته ۱۶ میلیمتر
کاربرد: کابل قدرت برای ورودی مجتمعها و کارگاهها.
انواع سیمهای پرکاربرد و معنی آنها
یادگیری علائم و نامگذاری سیم وقتی ساده میشود که آنها را در قالب نمونههای پرکاربرد ببینیم. هر نام اختصاری در سیمها، اطلاعاتی درباره نوع هادی، ساختار رشتهها، عایق و محل استفاده منتقل میکند. دانستن این مفاهیم باعث میشود هنگام خرید یا اجرا، بدون سردرگمی بتوان سیم مناسب برای سیمکشی داخل لوله، تابلو برق یا مصارف خانگی را تشخیص داد. مثالهای زیر یک راه سریع و کاربردی برای بهخاطر سپردن این علائم و تفاوتها هستند.
1. سیم NYA
- تکرشته
- عایق PVC
- برای سیمکشی داخل لوله
2. سیم NYAF
- افشان
- بسیار انعطافپذیر
- مناسب تابلو برق و لوازم خانگی
3. سیم NYM
- چند رشته داخل یک غلاف PVC
- برای سیمکشی توکار و کولر
4. سیم NYFAZ
- دو رشته چسبیده
- مخصوص روشنایی
5. سیم تلفن (Y)
برای زنگ اخبار، تلفن، دزدگیر، اعلام حریق.
در پایای باید بگویم
آشنایی با علائم و نامگذاری سیم و کابل باعث انتخاب دقیقتر و ایمنتر در پروژههای برق میشود. با درک معنای اختصارات، نوع هادی، عایق، شیلد، زره و غلاف، میتوان مناسبترین کابل را برای هر کاربرد از سیمکشی داخلی تا تابلو برق و محیطهای صنعتی شناسایی کرد و خطرات ناشی از استفاده نادرست را به حداقل رساند. این دانش نهتنها کار نصب را آسانتر میکند، بلکه دوام و ایمنی سیستم برق را تضمین میکند.
